موتاب^Mootab

با سلام

با عرض پوزش از تمام خوانندگان عزیز به علت تاخیر در آپلود مطالب جدید،با توجه به  تمام شدن امتحانات ارشد از این به بعد کار وبلاگ بر طبق روال قبل ادامه خواهد یافت.

بيماري كوتولگي زرد جو،كوتولگي زرد غلاف و برگ قرمزي نيز ناميده شده است وسيع الانتشار و زيان آورترين بيماري ويروسي غلات مي باشد.ميزان خسارت بيماري روي ارقام مختلف گندم ،متفاوت بوده و بستگي به بيماري زايي سوش ها و زمان آلودگي و شرايط محيطي دارد.گياهان به شدت آلوده اغلب دانه،توليد نمي كنند و در بيشتر مناطق توليد،كاهش محصول در اثر زردي كوتولگي،همواره تا 25% مي رسد.

علائم بيماري زردي كوتولگي جو نامعلوم بوده و اغلب ديده نمي شود يا شبيه بيماري هاي غير انگلي يا كمبودها و گاهي مشابه آستريلوز است.بيماري را پس از مطالعه ،مي توان شناخت كه وجود شته هاي ناقل،زردي و كوتولگي

پيچيدگي برگ و سايه روشن،زردي،قرمزي و ارغواني رنگ آن ها به خصوص از نوك به سمت قاعده و از حاشيه به سمت وسط،از علائم بارز بيماري است.آلودگي گياهچه ها،در صورتي كه باعث مرگ آن نشود كند رشد بوده و برگ هاي مسن، واضح يا درخشان مي باشد.برگ هاي زرد يا قرمز روي بوته هاي طبيعي ديگري،نشانه آلودگي بعد از مرحله گياهچه است.بعضي از ارقام، در اثر آلودگي ،كوتاه مي مانند ولي برگ هاي آن ها پيچيدگي ندارند.

بوته هاي آلوده داراي برگ هاي انعطاف پذير كمتري بوده و رشد ريشه ها كم است.بافت آوندآبكشي در تمامي آندام هاي آلوده،تيره رنگ و نكروتيك مي باشند.علائم بيماري زردي كوتولگي جو ممكن است،علاوه بر عكس العمل ارقام نسبت به ويروس،مربوط به تغذيه شته نيز مي باشد.ترشح مواد سمي به وسيله بعضي از ناقلان مانند Schizaphis graminum  ايجاد لكه هاي ريز روي برگ ها يا ساقه مي كند.قطر لكه ها معمولا كمتر از 1 ميلي متر است كه قهوه اي سياه رنگ شده و بافت اطراف زرد و قهوه اي خرمايي رنگ يا نكروز مي گردد.

انتخاب رقم مهم بوده،زيرا رقم مقاومي از گندم به دست نيامده است.گندم ها يي كه نسبت به ويروس متحمل اند و ميزبان هاي مناسبي براي ناقلين نباشند،توصيه مي شود.مبارزه با شته هاي مزارع گندم با حشره كش ها از كسترش ويروس كاسته و محصول را افزايش مي دهد،به خصوص اگر آلودگي هاي پاييزه كاهش يابد، به هر حال ارزش اقتصادي اين مبارزه به وسيله بذر كاري در اواخر پاييز يا اوايل بهار است كه در مرحله حساس گياهچه ها از فراواني پرواز شته ها اجتناب مي شود و بهترين راه كنترل بايد از بذركاري اواخر تابستان يا اوايل پاييز خودداري نمود.

 

                   

 

گاهی آلودگی تا بیش از 80%بوته ها گزارش شده است به ویژه در بوته هایی که بیش از 2سال در زمین هستند این ویروس دارای نژادهای مختلفی هستند که در میزان آلودگی وعلایم باهم متفاوت است و همچنین گروه های یونجه دارا ژنوتیپ های زیادی هاند که در برابر نژادهای ویروس واکنش وعلایم متفاوت است.علایم تیپیک :لکه هایی به رنگ سبزروشن یا زرد در ناحیه بین رگبرگ ها همراه با کوتولگی,علایم ویروس در هوای گرم مخفی است(Masked),فقط در بهار که هوا خنک است علایم خوب دیده می شود.

عامل بیماری جزءBromoviridae و جنس Alfamovirus است و دامنه میزبانی وسیع و 220گونه گیاهی در 73جنس حمله می کند و ژنوم منقسم دارد(spilt genom) که حداقل 4قطعه است که سه قطعه برای آلودگی ولی برای ایجاد ویروس کامل 4قطعه لازم است.(آخری برای کدکنندگی است.)

در یونجه ویروس از طریق بذربه طور معمول 1-3% و گاهی 10% منتقل می شود و بیشتر انتقال ویروس از طریق دانه گرده است وبه طور مکانیکی به آاسانی منتقل می گردد.ناقل آن در طبیعت شته ها به خصوص شته Pea aphid است از جنس Acyrthosiphon  و گونه Pisun  است.ویروس تا 5سال در بذر باقی می ماند و بذرهای
آلوده در مزرعه منبع اصلی آلودگی هستند.برای کنترل از بذرهای عاری از ویروس و کنترل شته ها موثر است.

پروکاریوت  شناسی-دکتربهروزجعفرپور

ویروسی که در کاهو علائمش موزائیک و بدشکلی برگ ها,کوتولگی و کپه ای شدن است و جزء Potyvirus  است.اندازه اش nm750*12  است و توسط بذر منتقل می شود و از طریق شته Aphid منتقل می گردد و به وسیله دانه گرده نیز صورت می پذیرد .درمقدار انتقال به وسیله بذر 1-8% است در آزمایشگاه گیاهان محک شامل chenopodium quinea  که علایم سیستمیک شدید( فراگیر) را ایجاد می کند و در Ch.amaranticolor لکه های موضعی رنگ پریده Choloratic Localision  ایجاد می کند ودر Gompherna globosa  ایجاد لکه های موضعی بافت مرده ایجاد میکند (Necrotic Localision). مهمترین راه های مبارزه شامل تهیه بذر سالم و مبارزه با  ناقل است.

پروکاریوت  شناسی-دکتربهروزجعفرپور

زردی مشبک چغندر قند که توسط  مجموعه ای از ویروس ها ایجاد می شود با زرد شدن بارز رگبرگ و رگبرگ های فرعی برگ های بوته های تحت تاثیر قرار گرفته  تشخیص داده می شود.انتقال این مجموعه ویروس مشابه گروه لوتئو ویروس هاست.

علائم اولیه شامل یک یا چند نقطه پراکنده زرد روی  پهنک برگ می باشد. سپس مرحله  زردی مشبک ظاهر می شود که زرد شدن بارز و یکنواخت رگبرگ ها و رگبرگ های فرعی را به دنبال دارد . در بهار بوته های آلوده به خاطر رنگ زرد روشن و درخشانشان کاملا مشخص هستند گاهی اوقات گروهی از بوته های آلوده به خاطر نواحی زرد روشنی که در مزرعه به وجود می اورند از فواصل دور قابل تشخیص هستند.در اواخر فصل ممکن است برگ های طبیعی ظاهر شوند.

عامل بیماری BYN  توسط شته سبز هلو به صورت پایا منتقل می شود. در شرایط فعلی خسارت ها حاصله از BYN آن قدر کم است که هیچ گونه اقدامی جهت مبازه با آن لازم به نظر نمی رسد.

چغندرقند از علم تا عمل-ترجمه اعضا هیت علمی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغند قند-نشر علوم کشاورزی

بیماری ریزومانیا در سال های اخیر نسبت به هر بیماری موجود دیگریا هر رویداد ناخوشایندی که زراعت چغندر قند را تهدید می نماید توجه بیشتری را به خود جلب نموده است.اولین بار گزارش هایی از رشد ضعیف چغندرقند با علائمی شبیه به آن چه که امروزه ریزومانیا خوانده می شود از شمال ایتالیا منتشر گردید.در بسیاری خسارت وارده به این زراعت ها آن چنان شدید بود که کشت وزرع متوقف شد.

به این خاطر بیماری را ریزومانیا یا دیوانگی ریشه نامیده شد که ریشه های جانبی نکروتیک ,سیاه و به طور غیرطبیعی تکثیر می شوند و برای اولین بار به ارتباط بین ویروس و قارچ پلی میکسا بتا در این گونه ریشه ها پی برد.بیماری به نام ویروس زرد نکروتیک رگبرگ چغندر یا BNYVV شد.

علائم مشخصه آلودگی که شامل زرد شدن گلبرگ های برگ و نهایتا نکروتیک و قهوه ای رنگ پریده بود,ویروس نامگذاری گردید.از آن جایی که این علائم نسبتا کمیاب است. به نظر می رسد که ویروس به طور کلی به ناحیه ریشه محدود گدیده و فقط در بعضی از مواقع پس از بارندگی های شدید توام با درجه حرارت بالا به صورت سیستمیک (فراگیر) همه بوته ها را در بر گرفته و ظاهر می شود.

               

برگ ها ممکن است به رنگ زرد متمایل به سبز رنگ پریده درآیند و طویل شوند و شکل ان ها شبیه شلاق گردد,دمبرگ ها طویل می شوند و به طور مستقیم وراست شبیه به علائمی که کمبود ازت در بوته ها به وجود می آورد می گردند.ممکن است پژمردگی زودرس در لکه ها ی متاثر شده از بیماری ظاهر شود که می توان آن را به عنوان نتیجه ای از دریافت ناکافی آب توسط ریشه های خسارت دیده دانست. در اوایل فصل به دنبال آلودگی شدید,ریشه ها خیلی کوچک شده و رشد ریشه اصلی متوقف گشته و در عوض ریشه های جانبی تکثیر یافته و ریشه حالت جارویی پیدا می نماید.

اختصاصی ترین علائمی که در ارتباط با ریزومانیا دیده می شود وقتی است که ریشه برش طولی داده می شود.بی رنگ شدن داخلی دسته های آوندی و قهوه ای متمایل به زرد کمرنگ  شدن آن ها در نوک ریشه اصلی و ظهور غده هایی که بیش از حد رشد کرده اند درست در جایی که ریشه های فرعی زیادی به وجود آمده اند.

خسارت وارده به محصول توسط بیماری بستگی زیادی به میزان ماده تلقیحی در خاک,شرایط آب و هوایی در طول فصل رویش و زمان آلودگی دارد.

             

 

استفاده از سموم تدخینی(بخار شونده) از قبیل متیل بروماید یا دی کلروپروپن برای ریشه کنی ویروس و ناقل آن حداقل از لایه سطحی خاک در کرت های آزمایشی داخل مزرعه می باشد که شدیدا به بیماری آلوده است.

ویروس نکروز زردی رگبرگ چغندر قند (BNYVV) به عنوان عضوی از گروه فوروویروس طبقه بندی شده است.و یروسی میله ای شکل که توسط قارچ منتقل می شوند.

قارچ عضوی از راسته پلاسمودیوفورومیست (قارچ های پست) است که همان گونه های آن عمدتا پارازیت اجباری گیاهان آوندی هستند که گسترش و آلوده سازی توسط زئوسپور و هیف های نخ وش آن صورت می گیرد.               

چغندرقند از علم تا عمل-ترجمه اعضا هیت علمی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغند قند-نشر علوم کشاورزی                                                                                                                                                                                     

ویروسی خاکزاد است که پیکره هایی مارپیچ و طویل دارد.پیکره ویروس از نظر ظاهری شبیه به کلسترو ویروس هاست و وزیکل آن شبیه به ویروس هاست .پیکره های ویروس نیز از نظر طولی شبیه به پوتی ویروس ها یا بایمو ویروس هاست ,یه هر حال ضمائم پین ویل (فرفره ای)یافت نشده است.

چغندرقند از علم تا عمل-ترجمه اعضا هیت علمی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغند قند-نشر علوم کشاورزی

ویروس کوتولگی زرد چغندر یک ویروس زرد بالقوه زیان آور است. ویروس کوتولگی چقندر,کاهو و شیرتیغک را که نسبت به ویروس عامل زردی چغندر مصون هستند نیز آلوده می کند. علامت متمایز کننده BYSV از سایر ویروس های زردی,پیچیدگی کوتاهی است که در برگ ایجاد می کند.

علایم اولیه بیماری پیچش شدید,فنجانی شدن و برگشتن یک یا دوبرگی که سن متوسطی دارند می باشد.دمبرگ ها کوتاه شده  و برگ ها منقوط و زرد می شوند.برگ های جوان کوتاه بد شکل-پیچ خورده و تقریبا ابلق می شوند.همچنان که برگ ها پیر می شوند نقاط تیره و روشن روی آن ها فشرده شده و گاهی اوقات برگ ها کاملا به رنگ زرد در آمده بوته ها شدیدا کوتاه و رشد آن ها متوقف می شوند و ممکن است مضمحل شده و بمیرند.

BYSV یک کلستروویروس است و پیکره نخی شکل دارد.انتشار BYSV در گونه های شیرتیغک وحشی  در کالیفرنیا به حدی وسیع است که حذف ویروس واقعا غیرممکن خواهد بود. به هر حال باید توجه داشت کشت های جدید گیاهان حساس حتما از نواحی وسیع علف های هرز جدا شوند.

چغندرقند از علم تا عمل-ترجمه اعضا هیت علمی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغند قند-نشر علوم کشاورزی

ویروس زردی چغندر قند گسترده ترین و فراوان ترین بیماری ویروسی چغندرقند بوده و هر جا که چغندر کشت می شود خسارت های سنگینی به محصول وارد می آورد. این ویروس نژادهای متعددی دارد که از نظر دامنه میزبانی و شدت بیماری با هم متفاوتند.

تحقیقات اولیه در اروپا نشان داده است ویروس زرد ملایم چغندرقتد از نظر دامنه میزبانی و اپیدمیولوژی از ویروس زرد غربی چغندر متمایز است. اکثر محققان اروپایی استفاده از ایزوله های مثلBMYV که اساسا گونه های خانواده اسفناجیان را آلوده می کنند و ایزوله های مثلBWYV که اصولا گونه های خانواده خاجیان و مرکبان را آلوده می نمایند دنبال می کنند.

ویروس  روی اکثر گونه های گیاهی توسط شته ها  که مهم ترین آن ها شته سبزهلو به روش پایا(گردشی)  منتقل می شود.علایم به صورت زردی در برگ های مسن تر و جوان به صورت نقاط زرد کم رنگ در نواحی بین بین رگبرگی و در اکثر اوقات در نوک برگ ها به وجود می آیند,با پیشرفت بیماری زردشدگی پررنگ تر شده و بیشتر بافت های بین رگبرگی زرد می شوند.برگ های مسن تر که آلوده می شوند ضخیم و شکننده شده و به جز نواحی سبز در نزدیکی رگبرگ ها ,بقیه برگ ها تقریبا به طور کامل زرد می شوند.برگ های چغندرقند آلوده شده با BWYV در مزرعه غالبا توسط گونه هایی از قارچ بیماریزای آلترناریا مورد حمله قرار می گیرند.

BWYV عضوی از گروه لوتئوویروس است که یک گروه فوق العاده مهم از ویروس هایی است که اکثر گیاهان زراعی مهم دنیا را آلوده می کنند.ذرات کامل ویروس ایزومتریک ساده با تقارن بیست وجهی است.

یکی از بهترین روش های کنترل , کاشت بهاره و پاییزه گیاهان زراعی یا چغندر علوفه ای یا چغندرقند بذری در مناطق مختلف است.با حذف مزارع چغندر قند همجوار آلوده به BWYV تنها بخشی از مشکل را برطرف می شودزیرا سایر گیاهان زراعی و علف های هرز نیز میزبان ویروس هستند. به هر حال کشت های جدید حتی الامکان می بایست از نظر زمان و محل کاشت از گیاهان آلوده و علف های هرز جدا باشند.

چغندرقند از علم تا عمل-ترجمه اعضا هیت علمی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغند قند-نشر علوم کشاورزی

 

کرم خراط روی سیب ,گلابی ,به ,نارون و درختان غیر مثمر جنگلی خسارت وارد می کند و در حدود 150 گونه میزبان دارد.گردو نسبت به این آفت متحمل است و لذا یک منبع آلودگی است. در نواحی دشت با هوای معتدل گرم خسارت آفت شدیدتر است.آفتی  درجه یک است.که هم باعث ضعف و مرگ دختان سالم می گردد و هم پس از حمله  به سیب که میزبان اصلی است-راه برای حمله اسکولیت ها و چوب خوارها باز می شود. خسارت این پروانه باعث جلب و تخمریزی پروانه پوستخوار Synanthedon mypaeformis می شود که در نتیجه خیلی سریع نابود می گردد.بیشتر در استان مرکزی انتشار دارد,ولی این حشره در نقاط هم سطح دریای آزاد (سواحل بحر خزر)تا 2200 متر(ارتفاعات شمال تهران) فعالیت می نماید.تغذیه اصلی لارو (Caterpillars) از چوب شاخه و تنه است.خسارت اولیه از رگبرگ ها ,دمبرگ ها و شاخه های نازک شروع شده و به تدریج به شاخه های بزرگتر و در نهایت در درختان جوان به تنه انتقال می یابد.

مرفولوژی: بال های کم عرض و سفید و دارای لکه هتی متعدد به رنگ آبی فولادی تیره است. عرض پروانه با بال های باز (Wingspan) در افراد ♀=cm6-7 و♂=cm4-5 می باشد.دو شکلی جنسی در این حشره , وجود دارد. یعنی شاخک در افراد ماده نخی شکل و در نرها در نیمه اولی پروش و در نیمه دوم نخی است.ماده ها به علت وجود تخم دارای شکم بزرگ هستند و اغلب به جای پرواز راه می روند.سینه پروانه , سفید و روی آن شش لکه آبی متمایل به سیاه وجود دارد.لارو ها زرد کمرنگ به طول cm6 است.سر و پشت سینه اول سیاه و به خوبی رشد کرده است.سینه وشکم لارو زرد و روی آن ها تعداد زیادی نقاط سیاه دیده می شود. وجود این نقاط سیاه,لارو های این حشره چوب خوار را از لارو سایر چوب خوارها به خوبی متمایز می کند.شفیره قهوه ای روشن بوده و به طول mm28-35 می رسد.

زیست شناسی: زمستان به صورت لارو سنین آخر یا لارو کوچک,درون شاخه درختان میزبان می گذراند.یعنی هر 1تا2سال یک نسل دارد.حشرات کامل در بهار پس از Emergenc, جفت گیری کرده و تخم های خود را در جایی از درخت که خود شفیره شده اند(دهانه سوراخ ها خروجی همان سال).حشرات ماده چندین بار به طور انفرادی در شیار پوست درختان در شب تخم گذاری کرده (بین800-400 تخم) می کنند.

تخم ها سفید متمایل به زرداند که خوراک خوبی برای مورچه ها و عنکبوت هاست.به همین علت تخم پروانه فری در باغات به سختی پیدا می شود وفقط تعداد کمی از تخم ها به عللی که از حمله مورچه ها در امان مانده اند,تفریخ می شوند.یکی از علل طغیان این آفت ,سمپاشی بر علیه مورچه ها و عنکبوت هاست. پس از تفریخ تخم ها,لاروها به طرف انتهای سر شاخه ها رفته و در محل اتصال دمبرگ به شاخه در شاخه های نازک و یا از رگبرگ های اصلی و دمبرگ ,یعنی از جوا نترین قسمت های چوبی نبات,وارد شاخه های ظریف شده و در سنین بالاتر از محل های قبلی بیرون آمده ,به شاخه های قطورتر نفوذ می کند.این جابه جایی در طول عمر لارو چندین بار انجام می شود,تا سرانجام وارد تنه می شود.اولین آثار خسارت لاروها به صورت سرشاخه های خشکیده در تابستان ظاهر می شود.لارو ها به وسیله تار بسیار نازکی که با غدد دهانی خود می سازد از شاخه ای به شاخه دیگر منتقل می شود و غالبا دو سر تار خود را به دو نقطه متصل کرده و از آن برای انتقال خود استفاده می کند.گاهی به مدت زمانی به حالت آویزان از تار خود می ماند.یک مانع عمده برای این لارو ها,تارهای عنکبوت است که بین شاخ و برگ های درختان تنیده شده و لاروها در داخل آن ها گرفتار گشته و بعد از مدتی از بین می روند.این زمان بهترین موقع سمپاشی علیه آفت است,چون هنوزلارو ها داخل نسج گیاه نفوذ نکرده اند. 

کانال هایی که در داخل چوب به وسیله لاروهای این حشره به وجود می آید مستقیم و حدودcm30-40 طول دارد و بستگی به گونه میزبان دارد.سرشاخه هایی که مورد حمله اولیه این لاروها قرار می گیرند اغلب خشک شده و برگ های خشکیده روی آن ها تا زمستان باقی می ماند. لارو به تدریج که رشد می کند, محل خود را عوض کرده,متوجه قسمت های کلفت تر و چوبی تنه می شود و حتی تنه می شود و حتی تنه های به قطر cm10-20 را هم آلوده می کند.لارو آوند ها را قطع می کند.پیداکردن بیش از یک لارو در هر درخت غیر معمول است.یکی از نشانه های آشکار درختان آلوده وجود Frass نارنجی لارو در پای درخت می باشد.لاروها در خلال تغذیه,فضولات خود را که نارنجی رنگ است,از سوراخ ورودی که در ضمن سوراخ خروجی آن ها نیز هست(سوراخ به قطر mm5) به صورت گلوله کوچک و مدور چون خاک آره بیرون می ریزند. این فضولات در پای درختان مبتلا جمع شده و خود یکی از راه های تشخیص پروانه فری است. در سال هایی با تابستان خشک,خسارت آفت خیلی زیاد است.

لارئ پس از رشد کامل spins a Cocoon of silk و به Pupa(chrysalis=chrysalid) تبدیل می شود.لاروها غذای خوبی برای دارکوب هستند.سن های شکاری و سایر پرندگان,لاروها را ضمن جابه جایی مورد حمله قرار می دهند.چون ظهور حشرات کامل تدریجی و از اوایل خرداد تا اواخر شهریور است,پس خروج لاروها نیز تدریجی است.لاروهایی که اول فصل بیرون می آیند,می توانند طی یک سال,دوران تغذیه خودرا کامل کرده و نسلی دیگر در سال آینده ایجاد می نمایند. ولی لاروهایی که آخر فصل خارج می شوند(حدود50%),سال بعد در مرحله لاروی مانده و اویل سال دوم به حشره کامل تبدیل می شوند.طغیان آفت دوره ای است و هر 4-5 سال شدت پیدا می کند که علتش NEs.Fluctuation است.

 

مبارزه زراعی: عدم کشت گردو,هرس منظم شاخه های خشک و سوزاندن آن ها,فاصله صحیح درخت ها,آبیاری و کود کافی و منظم,کنترل به موقع آفات دیگر چون کرم سیب و شته ها,به طور طبیعی جمعیت این آفت را پایین می آورد.اگر درخت ها به طور تکی آلوده باشند,می توان با یک سیخ , در سوراخ درختان کرده و لارو ها را کشت یا با خمیری از سیانور سوراخ های فعال را پوشاند.سوراخ های فعال به وسیله خارج شدن فضولات شناخته می شود و لازم است سوراخ خروجی را با گل یا چسب باغبانی مسدود کرد.این عمل را می توان با سمومس که قدرت تدخین دارند و حتی پنبه آغشته به بنزین نیز انجام داد تا در اثر تبخیر این سموم لاروها بمیرند .زمستان ها ی سرد نیز این لاروهای آفت را نابود می کند.

نظر به این که در مبارزه تلفیقی ,یکی از اصول اولیه,کم کردن سمپاشی با این حشره را با سایر آفت تلفیق نمود.در این رابطه می توان کرم سیب را در این برنامه ریزی منظور نمود.خوشبختانه سمپاشی های رایج بر علیه آفات سیب اگر درست و به موقع انجام شود,می تواند در کنترل جمعیت این حشره نقش بسیار خوبی داشته باشد.مبارزه شیمیایی در سطح وسیع از طریق سمپاشی سرشاخه ها امکان پذیر است.یعنی بهترین موقع زمانی است که لارو های سن اول به قسمت های جوان نبات که همان رگبرگ ها, دمبرگ ها ,وشاخه های نازک است حمله می کنند.در این زمان چون هنوز عمق نفوذ لارو ها چندان زیاد نیست ,می توان از سموم نفوذی موثر استفاده کرد.سمپاشی هر 20 روز یک بار به مدت 2سال باید تکرار کرد.

 

منبع:آفات مهم درختان میوه -دکتر علی اصغر سراج

با سلام خدمت تمام موتابی های عزیز

اینجانب تصمیم گرفتم دست به یک عملیات انتحاری بزنمو بخش حشره شناسی را نیز وارد وبلاگ خصوصی خودم بکنم(البته با اجازه بزرگان مجلس موتاب) که امروز اولین بخش را با عنایت پروردگار بالا گذاری می کنم

نمی خواهم بدانم پس از مرگم چه خواهد شد نمی خواهم بدانم کوزه گر از خاک اندامم چه خواهد ساخت ولی بسیار مشتاقم که از خاک گلویم صوتکی سازد و به دست کودکی گستاخ و بازیگوش بسپارد که او هر دم و پی در پی دم گرم خویش را در آن بفشارد و بدین سان خواب مردگان خفته را آشفته تر سازد.

سریع زندگی کن

دیر عاشق شو

زود بمیر

                           

                      زیرا که زندگی گورستان آرزوهاست

دکتر علی شریعتی

با سلام و خسته نباشید به همگی

امیدوارم همه امتحانارو خوب داده باشید

         

اين بيماري ابتدا در 1969 از مزارع آزمايشي هندوستان گزارش شده،چون بذرزاد است به طور احتمالي در ساير مزارع يافت مي شود.بوته هاي آلوده كوتاه ،برگ ها زرد و علائم موزائيكي روي برگ ها ظاهر مي گردد يولاف و گندم نيز از جمله ميزبان هاي اين بيماري مي باشند.

ويروس موزائيك جو(BMV) عامل بيماري مي باشد.كه ويروس كروي به قطر متوسط 40نانومتر است و به طريقه مكانيكي به جو،گندم و يولاف منتقل مي شود.اين ويروس به وسيله Rhopalosiphum maidis Fitch قادر به انتقال است و از طريق بذر2تا45% منتقل مي شود.ميزان جوانه زني بذور آلوده كاهش مي يابد و اين بذور چروك خورده و كوچكتر از بذور سالم مي باشند.بعضي از ارقام جو از مقاومت بالايي نسبت به بيماري برخوردارند.

ويروس Y سيب زميني همچنين به نام هاي ويروس رگبرگ نواري سيب زميني، ويروس لكه نواري، ويروس لكه نواري ريزش دهنده برگ، ويروس لكه نواري منقوط، ويروس نكروزاكروپتال، ويروس رگبرگ نواري و ويروس موزائيك شديد سيب زميني موسوم است.

هاريسون ويروس رگبرگ توتون و ويروس C سيب زميني را به عنوان نژاده هاي PVY ذكر نمود. دارابي و همكارانش نيز نژادهاي متعددي ازPVY را تشخيص داده اند.بيماري هاي ناشي از PVY  اغلب به نام هاي رگبرگ نواري، لكه نواري ريزش دهنده برگ، موزائيك چين خوردگي و موزائيك روگوزاست. در گذشته تصور بر اين بود كه موزائيك روگوز به واسطه اثر تشديدكنندگي PVX وPVY روي يكديگر ايجاد مي شود و برخي از محققان هنوز بر اين عقيده مي باشند.ذرات ويروس نخي شكل ،طويل به ابعاد 11.730 ميلي ميكرون است.

علائم مزمن بيماري شامل ابلقي كلروتيك، چين خوردگي شديد(رگوز)،كوتولگي متوسط تا شديد و مرگ زود گياه است.علائم معمولا در فصل جاري شامل تشكيل خطوطي به رنگ قهوه اي در امتداد رگبرگ ها،دمبرگ ها و ساقه است.در موارد شدت بيماري،برگ ها و دمبرگ ها مرده و به طرف پايين ساقه آويزان مي شوند.و به همين علت نام لكه نواري ريزش دهنده برگleaf-drop streak به ان اطلاق مي شود.شدت علائم در يك رقم ممكن است نسبت به رقم ديگر خيلي متفاوت باشد.اگر آلودگي در اواخر فصل صورت گيرد،غده ها ممكن است آلوده شوند بدون اينكه علائم بيماري ظاهر گردد.

ويروسY PV حدود 8 خانواده مختلف از نهاندانگان را مورد حمله قرار مي دهد. Nicotiana tabacum، N.glutinosa،dulcamara Solanum،S.nigrum Lycopersicon sculentum  Petunia spp.،  Cyphomandra betacea، Hyoscyamus niger، Chenopodium amaranticolor از ميزبان هاي معمول اين ويروس مي باشند.در N.tabacum ويروس سيستميك و همراه با روشن شدن رگبرگ و رگبرگ نواري است. Chenopodium amaranticolorميزبان لكه موضعي اين ويروس است. ساير ميزبان ها عبارتند از:Capsicum frutescens، Dahlia spp.،Physalis spp. وگياهان بسيار ديگر . روس گياهان ديگري را ذكر نموده ولي استفاده ازPhysalis floridana  را به عنوان گياه محك ترجيح مي دهد. گوجه فرنگي ازحمله PVX  در فلوريدا متحمل خسارت اقتصادي مي شود،ادواردسون دو منو گراف در ارتباط با ويروس هاي گروه PVX نوشته است.از ساير گياهان محك مي توان به Chenopodium amaranticolor،C.quinoa،Solanum tuberosum  اشاره كرد كه لكه هاي موضعي ايجاد مي كنند.

 

ويروس Yبه طريقه مكانيكي نسبتا آسان منتقل مي شود.همچنين توسط غده نيز منتقل مي شود ولي توسط بذرهاي حقيقي گياه،قابل انتقال نيست.گونه هاي زيادي از شته ها به صورت ناپايا قادر به انتقال آن مي باشد.شته سبز هلوMyzus persicae معمول ترين و موثرترين شته ناقل ويروس است.همچنين كنه Tetranychus telariusمنتقل مي گردد.

غده هاي عاري از PVY هميشه بايستي جدا از مزارع سيب زميني تجاري كشت گردد.بوته هاي بيمار را به محض مشاهده و تشخيص در اوايل فصل بايد از بين برد.حشرات را لازم است با حشره كش هاي سيستميك يا تماسي و يا هر دو كنترل نمود.ارقام مقاوم را هر جا كه با شرايط محلي سازگار ي داشته باشد مي توان به كار برد.

ويروس X  سيب زميني به نام ويروس مخفي سيب زميني نيز معروف است.ساير مترادف ها عبرت است از: ويروس ابلقي سيب زميني، ويروس موزائيك بين رگبرگي سيب زميني، ويروس لكه حلقوي توتون، ويرويس خطي جديد سيب زميني ، ويروس سيب زميني سالم و ويروس موزائيك مخفي سيب زميني. در حال حاضر اين ويروس ، ويروس X  سيب زميني و اختصارا PVX ناميده مي شود و انتقال جغرافيايي ان جهاني است .ذرات ويروس نخي شكل به ابعاد 12.515 ميلي ميكرون است.

علايم روي گياه بر حسب رقم سيب زميني و نژاد ويروس خيلي متغير است.در خيلي از ارقام قديمي يا اين كه آلودگي صد در صد بود ولي گياه علائمي از بيماري را نشان نمي داد، و لذا نام ويروس سيب زميني  سالم از اين نظر به اين بيماري اطلاق شده است.در شرايط سبز و ابري اين ارقام بي علامت ممكن است ابلقي خفيفي را روي برگ ها ظاهر سازند.اين علائم پس از چند روز آفتابي شدن هوا از بين رفته و يا مخفي مي شوند.در برخي از ارقام قديمي اروپايي(آران كرست،اپيكور،گريت اسكات،كينگ ادوارد) نكروز انتهايي به وجود آمده و بوته بر اثر آلودگي به PVS مي ميرد.در غده هاي اين ارقام نيز ممكن است نكروز چوب پنبه اي به وجود آورد.كاريبو و يورك دو رقم كانادايي هستند كه داراي همين مشخصات مي باشند.

      

ميزبان هاي طبيعي PVX  به نظر ميرسد كه عمدتا سيب زميني و گوجه فرنگي باشد. اين ويروس همراه با ويروس موزائيك توتون (TMV)  ايجاد موزائيك خطي شدن دوويروسيdouble virus streak of tomato  را در گوجه فرنگي مي نمايد.

ميزبان هاي آزمايشي اين ويروس شامل 15 خانواده از نهان دانگان است.گياهاني كه به وسيله PVX مي توانند آلوده شوند شامل Nicotiana tabacum ،N.glutinosa، Datura stramonium،Solanum dulcamara ، S.nigrum،Hyoscyamus niger ، Cyphomandra betacea، Peyunia sp، شبدر -كريمسون (Trifolium incarnatum ) و ساير بقولات است.علائم بسته به نژاد ويروس و گونه و رقم گياه متغيير است. گياهان محك براي تشخيص اين ويروس عبارتند از:Datura stramonium ،Gomphrena globosa وChenopodium amaranticolor . روي stramonium  D. ايجاد ابلقي سيستيميك را مي نمايد. روي globosa G. لكه هاي بافت مرده يا نكروزه مشخصي را در مدت 5-4 روز به وجود مي آورد. و روي amaranticolor  C. لكه هاي موضعي رنگ پريده ، بافت مرده يا حلقوي را موجب مي شود. نگارنده گياه globosa .G را ترجيح مي دهد،زيرا رشد وپرورش اين گياه خيلي آسان بوده و ايجاد لكه هاي مشخصي مي نمايد كه مي توان آلودگي به ويروس را به طور كمي با شمارش تعداد لكه ها تعيين نمود.

هر چند،فرانكي خاطر نشان مي كند كه شدت نور زياد خود به خود مي تواند لكه هايي شبيه به PVX ايجاد نماييد.مندوزا و هاي نس برگ هاي جدا شده globosa .G را در ظرف پتري زير نور مداوم فلورسنت براي تشخيص زود و سريع PVX به كار گرفتند. سينق اسفناج (Spinacia oleracea) را به عنوان گياه محك براي PVX مورد استفاده قرار داد.مري آم وآكلي گياهچه لاينCC314a  را به عنوان بهترين گياه محك گزارش نمودند. به منظور شناسايي نژادPVX ممكن است تياز به استفاده از ساير گياهان ميزبان باشد.

ويروس X سيب زميني به اساني يه وسيله عصاره آلوده استخراج شده از غده ها يا برگ ها منتقل مي شود.اين ويروس همچنين به وسيله چاقوي برش،بذرپاش هاي مكانيكي،وسايل زراعي و سمپاشي،جانوران،تماس جوانه ها،برگ ها و ريشه منتقل مي شود.انتقال اين ويروس به وسيله ملخ نيز گزارش ده است.همچنين به وسيله اسپورهاي قارچ عامل بيماري زگيل سيب زميني Synchyrium endobioticum انتقال مي يابد.ويروس سيب زميني به وسسيله بذور حقيقي منتقل نمي شود ولي مي تواند توسط سس Cuscuta campestris انتقال پيدا نمايد.

عمدتا از طريق تهيه ارقام مقاوم جديد به وسيله بذور حقيقي مي توان كنترل كرد.رعايت بهداشت زراعي بسيار مهم است.در صورت امكان زارعين بايستي غده هاي عاري از ويروس را براي كاشت به كار برند.سمپاشي هاي هوايي با هواپيما و هليكوپتر امكان انتقال ويروس توسط وسايل آلوده كاهش مي دهند.

محفل آریاییتان طلایی    دلهایتان دریایی    شادیهایتان یلدایی       یشایش مبارکباد   این شب اهورایی

 

ويروس كوتولگي ناصاف ذرتMaize Rough Dwarf

ويروس عامل بيماري،سبب كاهش رشد همه اندام هاي بوته آلوده مي شود و تومورهاي كوچكي روي رگبرگ هاي زيرين برگ هاي جوان ايجاد مي كند.همين طور ممكن است،خطوط زرد رنگي روي برگ هاي جوان به وجود آورد و لبه ها يا تمامي برگ قرمز شود.ريشه بوته هاي آلوده نازك شده ،تغيير رنگ داده كاهش شديد مي يابد و خوشه ها ،كوچك و كم پر مي شوند.ويروس MRDV دو رشته اي RNA از گروه Phytoreovirus و چند وجهي به قطر 70نانومتر است وبه وسيله زنجرك هاي  Laodelphax، Striatellus(Fallen)، Delphacodes،javesella pellucida، Sogatella منتقل مي شود.ويروس هاي اين گروه در بدن حشره ناقل خود تكثير مي يابند.

بيماري هاي غلات- دكتر سيد محمود اخوت-انتشارات دانشگاه تهران

         

علائم اوليه به صورت لكه هاي ريز،گرد،كرمي تا سفيد پراكنده روي برگ هاي جوان است.اين لكه ها بعدا كشيده شده،به هم مي پيوندند و خطوط زرد غير ممتدي را روي همه برگ ها ايجاد مي كنند كه خطوط موازي ممكن است،مناطقي را بين رگبرگ ها به وجود آورد.آلودگي هاي اوليه روي بوته هاي حساس ،باعث كاهش فاصله بين گره ها و اندازه برگ ها مي شود و خوشه ها ضعيف و دانه ها فاقد قدرت حياتي اند.

اين ويروس به وسيله 5گونه زنجرك از جنس Cicadulina كه مهمترن آن ها C.mbila(Naude) است،منتقل مي شود.ويروس عامل بيماري ايزومتريك به قطر nm20 واغلب جفتي هستند وهسته آن ها DNAگرد تك رشته مي باشد.ميزبان هاي MSV  گندم ،يولاف ،چاودار،برنج،نيشكر،ذرتجارويي وبسياري از علف هاي وحشي مي باشد.

بيماري هاي غلات- دكتر سيد محمود اخوت-انتشارات دانشگاه تهران

                              

گياهان آلوده كوتاه و داراي پنجه هاي فراوان مي شوند.برگ ها كوتاه و باريك و شبيه برگ هاي آلوده به ويروس كوتولگي (RDV) هستند،برگ هاي جوان ممكن است ابلقي شوند.در ارقام دچار آلودگي شديد ،از گره هاي بالايي انشعاب هايي تشكيل مي شود و برگ ها به شكل دسته مي شوند.

 علت شناسي بيماري به خوبي روشن نشده است.گمان مي رود پاكوتاهي يا كوتولگي دسته اي به وسيله يك ويروس ايجاد مي شود.پيكره هاي شبه ويروس ،به قطرnm30-60 در آوندهاي آبكشي گياهان داراي علائم پيدا شده است.درگياهان حفاظت متقابل در برابر آلودگي RDVوجود ندارد وآنتي سرم RDV يا عصاره گياهان آلوده به پاكوتاهي دسته اي واكنش نشان نمي دهد.

ويروس مظنون به وسيله زنجره هاي برگي سبز به طريق چرخشي منتقل مي شود.برنج تنها ميزبان شناخته شده  اين ويروس است.زنجره ها عامل بيماري را از ساقه هاي باقي مانده بوته هاي زمستان گذرانده آلوده به ويروس برنج مي گيرند.

 

بيماري هاي برنج-ترجمه دكتر احد صحراگرد،مهندس اكبر خداپرست-مركز نشر دانشگاهي تهران

این ویروس به دلیل بذرزاد بودن انتشارزیادی در جهان یافته است. درصد بذر زاد شدن این ویروس بالاست(حدود25%).

علائم:

اگر آلودگی از بذر آغاز شود علائم بصورت یک سری لکه های موزائیکی در برگهای اولیه که خیلی ملایم بوده میباشد. ولی بعد که برگهای سه برگچه ای تشکیل می شوند بصورت موزائیک شدید دیده میشوند. در مزرعه ممکن است علائم شدید بیماری بصورت موزائیکی، بدشکلی و تاولی شدن برگ دیده شود. ویروس عامل این بیماری از گروه Potyvirusها بوده که با شته بصورت ناپایا منتقل میشود.

یک ویروس عامل موزائیک دیگر نیز در لوبیا چشم بلبلی وجود دارد به نام ویروس موزائیک معمولی لوبیا چشم بلبلی که ایزومتریک بوده و با بذر و سوسک منتقل میشود و از گروه Comovirus است

http://www.forum.p30world.com/showpost.php?p=695964&postcount=43

این ویروس دارای دامنه میزبان وسیعی است و در تمام دنیا گسترش دارد . صدها گونه گیاهی و تقریباً 50 خانواده بعنوان میزبان آن گزارش شده اند . تمام کدوئیان به این ویروس حساس می‌باشند . مانند کدو ، هنئوانه ، طالبی ، خربزه ، انواع گیاهان زینتی نیز مورد حمله این ویروس واقع می‌شوند.

این ویروس در فارس ، یاسوج و ممسنی در خیار بسیار مهم و خسارت زا است . در کل ایران نقشی درجه دوم در محصولات جالیزی دارا می‌باشد .

مشخصات ویروس:

ویروسی است ایزومتریک به قطر nm 28 در محیط خارج کم ثبات است ، زیرا اجزاء Protein پوششی ویروس به هم نچسبیده و به راحتی آنزیمهای ریبونوکلوئاز ‌قادرند نوکلئیک اسید را تجزیه کنند . ژنوم آن RNA تک رشته‌ای و سه قسمتی است . انتقال مکانیکی آن به راحتی امکان پذیر است . انتقال طبیعی آن با شته مانند :شته سبز هلو و شته سبز پنبه صورت می‌گیرد. رابطه ویروس با شته به صورت ناپایاست . این ویروس در کدوئیان بذر زاد نمی‌شود .

پایداری : پایداری این ویروس در علفهای هرز بسیار مهم است. در بدن شته ناقل نمی‌تواند پایداری کند زیرا رابطه آن با ویروس ناپایاست. گیاهانی مانند چغندرقند که در فصل زمستان در مزرعه هستند می‌توانند ویروس را انتقال دهند.

http://www.royan4.blogsky.com/1387/01/02/post-667/

 

در کلیه مناطق کشت گوجه فرنگی این ویروس پراکنده است در ایران در استانهای هرمزگان، بوشهر وقسمتهای جنوبی ایران مسئله ساز است .


علائم : ایجاد موزائیک که ممکن است شدید یا خفیف باشد در مواردی تؤام با بد شکلی برگ و کم رشدی بوته همراه است. در مواردی لکه ها وخطوط نکروتیک قهوه‌ای روی ساقه و برگ ایجاد می‌شود. معمولا اگر ویروس فوق باCMV ویا PVX همراه باشد این علائم شدیدتر است و در این حالت به آن double streak گویند . در میوه نیز ممکن است بدشکلی و لکه‌های قهوه‌ای در سطح میوه و یا گوشت آن ایجاد کنند. علاوه بر این ممکن است قسمتهایی از میوه سنگی و سفت شود.

عامل بیماری ویروسی میله‌ای به ابعاد 18nm * 300 است. از لحاظ سرولوژی و خصوصیات ظاهری این ویروس بسیار شبیه TMV است،اما بر اساس برخی خصوصیات خاص ایندو ویروس از یکدیگر متمایز شده‌اند. انتقال این ویروس از طریق مکانیکی میسر است . این ویروس در گوجه فرنگی بذر زاد می‌شود. این ویروس اگر در خاک خشک باشد مدتها در خاک دوام می‌آورد اما در خاک مرطوب سریعا از بین می‌رود.

http://www.royan4.blogsky.com/1387/01/02/post-667/

برگ هاي بوته هاي آلوده، زرد تا نارنجي شده و ممكن است نكروزه ،كوچكتر،ايستاده و لبه هاي آن ها دندانه دار شود.بوته هاي الوده و تعداد پنجه آن ها كاهش يافته و توليد گل هاي پژمرده مي نمايد و در اثر شدت آلودگي مي خشكد.علائم آلودگي 20-12 روز بعد از ابتلا ايجاد مي گردد و كاهش محصول در ايتاليا 5تا 100 درصد گزراش شده است.

بيماري هاي غلات- دكتر سيد محمود اخوت-انتشارات دانشگاه تهران

عامل بيماري كوتولگي گالي بوده كه متعلق به گروه Phytorevirus(Reoviridae) است و داراي دو پوسته ايزومتريك و به قطر 65 نانومتر مي باشد .پوسته از 7پروتئين و ژنوم آن 12 رشته دوبل قطعه RNA است. در ميزبان ،ويروس در سلول هاي آوند آبكش و گال مي باشد.

مهم ترين حشرات ناقل از زنجزك هاي NephotettixوRecilia مي باشد و از گياهان علاوه بر برنج، Alopecurus aequalis Sobol. ويروس را نگه مي دارد.

 بيماري هاي غلات- دكتر سيد محمود اخوت-انتشارات دانشگاه تهران

                        

علائم ويژه بيماري :كوتولگي،برگ هاي سبز تيره ،پيچيدگي نوك برگ ها و گال هاي كوچك در سطح زير برگ ها و غلاف هاي برگ است.گال ها در اثر هيپر پلازي بافت آبكشي بوده به اندازه 5/0 .2-4/0ميليمتر مي باشد كه ابتدا سبز روشن و كمي نوراني مي باشد سپس سفيد مي شود وقهوه اي تيره نيست.بوته هاي آلوده چند پنجه اي توليد كرده تا وقت كامل شدن كه چند خوشه ضعيف مي دهد،سبز مي ماند.

بيماري هاي غلات- دكتر سيد محمود اخوت-انتشارات دانشگاه تهران

 

 

بو ته هاي آلوده كوتوله و پر پنجه شده ،برگ ها كوتاه و باريك شبيه به rice dwarf virus مي باشد و برگ هاي جوان گاهي موزائيكي است.در ارقام به شدت آلوده انشعابات از گره هاي بالايي شروع شده برگ مي دهند

اجزاي ويروس به قطر 30-60نانومتر است كه در آوند آبكشي گياه بدون علائم يافت مي شود.بوته هاي آلوده در اثر آلودگي به RDVحفاظت تقاطعي ،نشان نمي دهند وآنتي سرم آن با عصاره گياه آلوده عكس العمل ندارد.

ناقل اين ويروس زنجرك بوده كه در بدن آن ،ويروس به صورت گردشي است و مدت 12ساعت وقت لازم دارد كه ويروس را گرفته (حداقل 5دقيقه)و پس از 8-25روز دوره كمون(متوسط12روز)بيماري زا گردد.

 هاي غلات- دكتر سيد محمود اخوت-انتشارات دانشگاه تهران

سال ها ناقل ويروس را زنجرك Laodelphax striatellus (Fallen) مي داستند كه آن را به جو ،گندم ،يولاف وگرامينه ها در گلخانه انتفال مي دادند.علاوه بر آن Toya propinqua(Fieber)  نيز مي تواند ويروس را منتقل سازد اين بيماري در سال 1972 ابتدا روي بوته هاي گندم مورد آزمايش در ايتاليا گزارش شده  ولي بعدا در فرانسه ،چين ،ژاپن ومراكش روي گندم،جو ويولاف شناخته شد.ويروس موزائيك خطي جو BVDY يك ويروس باسيلي فرم به اندازه 45-60. 260-330نانومتر است اين ويروس در گندم باعث زردي قاعده برگ ها شده و در سطح روشن برگ ،خطوطي ايجاد مي شود .پس از تغذيه زنجرك ها از گياه آلوده و اخذ اين ويروس ،مدتي حدود 2تا3هفته ويروس به گياهان منتقل مي شود و انتقال مكانيكي آن موثر نبوده است.چون حشرات نافل در اوايل نابستان خيلي فعال اند و گندم ميزبان مطلوبي نيست پس اين بيماري از نظر اقتصادي چندان اهميتي ندارد.

                            

بيماري هاي غلات- دكتر سيد محمود اخوت-انتشارات دانشگاه تهران